گرید بندی زخم پای دیابتی

گرید بندی زخم پای دیابتی
Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest

گرید بندی زخم پای دیابتی موضوع مقاله پیش روست، این کار از اهمیت زیادی برای بیمار و پزشک برخوردار است. پزشک بعد از بررسی زخم و گرید بندی زخم پای دیابتی، وضعیت بیمار را مشخص کرده و براساس شدت آن نوع درمان را تعیین می کند، بیمار نیز بعد از اطلاع از سطح زخم خود و وضعیت آن مراقبت ها را جدی تر گرفته و اقدامات بعدی برای مراقبت و درمان زخم را متوجه خواهد شد.

گرید بندی زخم پای دیابتی
گرید بندی زخم پای دیابتی

گرید بندی زخم پای دیابتی اولین اقدام درمانی در بیمارانی است که با زخم در پا به پزشک مراجعه می کنند که انجام آن براساس جدول های مخصوص بین المللی صورت می گیرد، در این جداول زخم پا براساس ویژگی های مختلف مانند سطح زخم، عمق زخم، وجود عفونت یا عدم وجود آن و دیگر مواردی از این دست مورد بررسی قرار می گیرد.

در ادامه مقاله در مورد گرید بندی زخم پای دیابتی، چگونگی بروز زخم پا، درمان های رایج آن و تمام نکات مراقبتی در مورد زخم پای دیابتی صحبت خواهیم کرد، اگر به دیابت مبتلا هستید و مستعد به ابتلای زخم پای دیابتی می باشید با این مقاله همراه باشید.

در ادامه به سوالات زیر پاسخ خواهیم داد:
  • بیماری دیابت چیست؟
  • بیماری دیابت چند نوع دارد؟
  • دیابت باعث بروز چه مشکلات و بیماری هایی می شود؟
  • علل ابتلا به بیماری دیابت چیست؟
  • شایع ترین مشکل بیماران دیابتی چیست؟
  • در ابتلا به زخم پا چه مسائلی بیشترین تاثیر را دارند؟
  • زخم پای دیابتی در مبتلایان به این مشکل در چه شرایطی تشدید می شود؟
  • شیوع زخم پای دیابتی در میان بیماران کشورهای مختلف به چه صورت است؟
  • زخم پای دیابتی در کدام گروه از افراد احتمال بروز بیشتری دارد؟
  • آیا در اثر ابتلا به زخم پای دیابتی پا دچار تغییر شکل می شود؟
  • زخم پای دیابتی در چه شرایطی به عفونت تبدیل می شود؟
  • رایج ترین علائم زخم پای دیابتی چیست؟
  • گرید بندی زخم پای دیابتی چیست و به چه منظور انجام می شود؟
  • رایج ترین روش های گرید بندی زخم پای دیابتی به چه صورت انجام می شوند؟
  • ساده ترین شکل بررسی زخم پا به منظور گرید بندی زخم پای دیابتی کدام است؟
  • در بیماران با بالاترین سطح گرید بندی زخم پای دیابتی روش درمان به چه صورت است؟
  • برای موفقیت آمیز بودن عمل های پای دیابتی چه مراقبت هایی وجود دارد؟
  • در بالاترین سطح گرید بندی زخم پای دیابتی احتمال ابتلا به عفونت چند درصد است و اقدام لازم چیست؟
  • به چه صورت می توان از ایجاد زخم پای دیابتی جلوگیری کرد؟
  • درمان مناسب در هر سطح از گرید بندی زخم پای دیابتی به چه صورت است؟
  • آیا تشخیص وضعیت زخم توسط خود بیمار امکان پذیر می باشد؟
  • جوراب مناسب برای پیشگیری یا کاهش عوارض زخم پای دیابتی چه ویژگی هایی دارد؟

بیماری دیابت چیست؟

در حالت عادی که تمام اندام های بدن عملکرد طبیعی دارند فرد در سلامت کامل به سر می برد، زمانی که هر کدام از اعضای بدن دچار مشکل شده و در سازوکار طبیعی آن ها اختلال ایجاد شود فرد به بیماری مبتلا می شود.

یکی از اندام های بدن غده پانکراس می باشد، در حالت عادی این غده از 4 گروه سلول تشکیل می شود که هورمون های مخصوص این غده را ترشح می کنند زمانی که در تعداد یا عملکرد هرکدام از این سلول ها اختلال ایجاد شود، ترشح هورمون ها نیز با مشکل مواجه شده و در نتیجه فرد دچار بیماری می شود که شایع ترین آن بیماری دیابت است.

اختلال پانکراس و دیابت

غده پانکراس دارای دو بخش برون ریز و درون ریز است، در بخش برون ریز آنزیم ها تولید شده و بخش درون ریز که محل سلول های جزایر لانگرهانس است هورمون های مخصوص این غده تولید و در بدن ترشح می شوند، یکی از سلول های این غده مسئول ترشح کننده انسولین هستند، انسولین سطح قند خون بدن را کنترل کرده و موجب جذب قند موجود در مواد غذایی توسط سلول ها می شود که از بالا رفتن بیش از حد قند خون جلوگیری می کند،

در صورتی که در عملکرد این غده اختلالی ایجاد شده و ترشح انسولین تحت تاثیر قرار گیرد قند خون بالا رفته یا به شدت پایین می آید که باعث بروز بیماری دیابت می شود.

بالا رفتن بیش از حد قند خون باعث دیابت نوع دو شده و پایین آمدن قند خون به دیابت نوع یک منجر می شود که هر کدام ویژگی ها، علائم و مشکلات به خصوصی دارد. در صورت تشدید دیابت نوع یک و دو مشکلات زیادی در بدن فرد ایجاد شود که شایع ترین آن زخم پای دیابتی است که خود مشکلات متعددی برای بیماران دیابتی ایجاد می کند و برای درمان آن مراقبت های خاص در کنار کنترل بیماری دیابت کمک کننده می باشند.

اختلال پانکراس و دیابت
اختلال پانکراس و دیابت

بیماری دیابت چند نوع دارد؟

همان طور که گفته شد اختلالاتی که در غده پانکراس ایجاد می شود ممکن است به دو شکل مختلف بروز کند، دیابت نوع یک یا دیابت نوع دو که رایج ترین انواع این بیماری است و تمام بیماران دیابتی به یکی از این دو نوع مبتلا می شوند، اما برحسب علت ابتلا نیز ممکن است دیابت انواع دیگری داشته باشد که به تمام آن ها در این بخش اشاره خواهیم کرد.

دیابت نوع یک

اولین نوع این بیماری دیابت نوع یک است، دلیل این نامگذاری زمان بروز این بیماری است که در سنین پایینتر است، مبتلایان به دیابت نوع یک اغلب به طور مادرزادی دچار این مشکل بوده یا زمینه ابتلای به آن را دارند، در دیابت نوع یک سلول های پانکراس توانایی تولید انسولین کافی را نداشته یا به طور کل انسولین تولید نمی کنند که موجب می شود قند موجود در مواد غذایی به جای جذب شدن در بدن به طور مستقیم در فرآیند دفع از آن خارج شده و بدن با کمبود قند در خون مواجه شود.

دیابت نوع یک غالبا زیر سی سال بروز می کند و درمانی ندارد، بیماران مبتلا به این نوع دیابت ناچارند تا پایان عمر از داروهایی محرک تولید انسولین و در صورت شدت بیماری به طور مستقیم از انسولین استفاده کنند تا قند خون را در سطح متعادل نگه دارند.

پیشنهاد می کنیم از پست پماد برای تاول پای دیابتی دیدن کنید.

دیابت نوع دو

نوع بعدی این بیماری دیابت نوع ۲ می باشد، دیابت نوع ۲ علاوه بر این نام به دیابت بزرگسالی نیز معروف می باشد به این دلیل که تنها در افراد بیشتر از ۳۰ سال بروز می کند. هر چند این نوع از دیابت نیز می تواند ریشه مادرزادی داشته باشد اما اصلی ترین عامل در ابتلا به آن مسائلی مانند چاقی یا تغذیه نامناسب می باشد.

در این نوع از دیابت بدن توانایی تولید انسولین را دارد و حتی انسولین بیشتر از مقدار نیاز بدن تولید می‌شود اما به دلیل اختلال در گیرنده های سلولی انسولین تولید شده، در سلول ها بی اثر بوده و در نتیجه قند خون توسط سلول ها جذب نمی شود که این مسئله موجب آزادسازی قند خون در بدن به دلیل وجود انسولین شده و با نشت آن سطح قند در خون افزایش پیدا میکند که به دیابت نوع ۲ منجر می شود.

دیگر انواع دیابت

همانطور که در ابتدای این بخش گفته شد دیابت ممکن است انواع دیگری نیز داشته باشد که به هر حال در یکی از دو دسته دیابت نوع یک یا دیابت نوع دو جای می‌گیرد اما علت ابتلای به آن متفاوت از سایر دلایل ابتلا به این بیماری می باشد. از جمله دلایل خاص ابتلا به دیابت می توان به بارداری اشاره کرد،

در این دوران اختلالات هورمونی به بیشترین حد خود می‌رسند که در برخی افراد موجب اثرگذاری بر روند طبیعی تولید هورمون های بدن شده و در نتیجه فرد به دیابت مبتلا می‌شود.

دیابت بارداری از انواع دیابت نوع ۲ می باشد که معمولاً بعد از بارداری شدت آن کاهش یافته یا برطرف می شود و در صورتی که فرد در طول بارداری تلاشی برای کنترل این بیماری نکند بعد از زایمان به صورت دیابت نوع ۲ در بدن باقی میماند.

دیگر انواع دیابت
دیگر انواع دیابت

دیابت باعث بروز چه مشکلات و بیماری هایی می شود؟

برخی بیماری‌های خاص و ابتلای به آنها می توانند زمینه‌ساز ابتلا به مشکلات و بیماری‌های دیگر شوند، دیابت نیز از این دست بیماری هاست که ابتلا به آن و عدم کنترل بیماری ممکن است اختلالات مختلفی در بدن افراد به وجود آورد که برخی از آنها بسیار جدی بوده و حتی موجب مرگ فرد می‌شوند. در ادامه مواردی از اختلالات مشکلات ناشی از بیماری دیابت را مثال خواهیم زد.

مشکلات کلیوی

اولین عارضه ای که در بیماران دیابتی با احتمال بیشتری رخ می دهد مشکلات و بیماری های کلیوی می باشند، افزایش قند خون و اختلال در عملکرد پانکراس موجب آسیب به کلیه می شود، در ابتدا این آسیب جزئی است و با مصرف دارو قابل کنترل می باشد اما با گذشت زمان، به خصوص در افرادی که بیماری خود را کنترل نمی کنند آسیب به کلیه ها جدی تر شده تا جایی که یک یا هر دو کلیه از کار می افتد و تنها راه درمان بیمار پیوند کلیه خواهد بود.

مشکلات بینایی

دیگر مشکل ناشی از دیابت که به دلیل تجمع بالای قند در خون و مشکلات عروق ایجاد می شود ضعف بینایی است، مشکلات شبکیه، آب سیاه یا آب مروارید در بیماران دیابتی بیشتر از سایر بیماران است، ضعف اعصاب بینایی در افراد دیابتی گاهی اوقات به نابینایی فرد نیز منجر می شوند.

کوتاه شدن عمر

اختلال در عملکرد یکی از اندام های بدن نیز می تواند در سلامت فرد تاثیرگذار بوده و طول عمر را کاهش دهد، در بیماری دیابت که اندام های آسیب دیده بیشتر می باشند کوتاهی عمر بیش از سایر افراد دیده می شود، به عنوان مثال درصد مرگ و میر در بیماران قلبی مبتلا به دیابت دو برابر بیماران قلبی بدون مشکلات زمینه ای دیگر می باشد.

افزایش کلسترول خون

در بیماران دیابتی افزایش کلسترول و فشار خون بیش از سایر بیماران است، افزایش کلسترول خون در ابتلا به بیماری های قلبی تاثیر زیادی دارد، همچنین ممکن است عوارض مختلف دیگری نیز در بدن داشته باشد که در بیماران دیابتی شدیدتر و خطرناک تر می شود.

اختلالات عصبی

در داخل بدن مجموعه ای از سلول ها و رشته های عصبی وجود دارند که در سراسر بدن کشیده شده و حواس چندگانه به آن ها بستگی دارد، هنگامی که فرد به دیابت و تجمع قند در خون مبتلا می شود سلول های عصبی ضعیف تر می شوند، تا جایی که برخی از حواس فرد نیز از کار می افتند که چند پاراگراف بالاتر به ضعف بینایی اشاره شد، همچنین اختلالات در حس لامسه نیز می تواند از دلایل ضعف اعصاب ناشی از دیابت باشد.

مشکلات پا

شایع ترین مشکل بیماران دیابتی، ضعف و مشکلاتی است که در پای این بیماران ایجاد می شود که به دلیل افزایش فشار خون و گردش خون نامناسب، ضعف اعصاب و… می باشد. در میان مشکلات پای بیماران دیابتی نیز شایع ترین عارضه زخم پای دیابتی است که حادترین مرحله آن به قطع پا منتهی می شود.

مشکلات پا
مشکلات پا

علل ابتلا به بیماری دیابت چیست؟

در مورد دیابت نوع یک، تنها علت ابتلا زمینه مادرزادی و ژنتیکی است که موجب اختلال در عملکرد هورمون ها و در نتیجه دیابت نوع یک می شود، اما در نوع دو این بیماری علت بیماری و مشکلاتی که می توانند به دیابت و افزایش قند خون منجر شوند موارد مختلفی می باشند، به همین دلیل در این بخش از مقاله گرید بندی زخم پای دیابتی و علل ابتلا به آن، در مورد عواملی که منجر به ابتلای به دیابت نوع دو می شود صحبت خواهیم کرد.

چاقی

چاقی قطعا عامل ابتلا به دیابت نیست اما می تواند احتمال ابتلا به این مشکل را افزایش دهد، به خصوص در افرادی که چاقی آن ها در مرحله مفرط می باشد احتمال بروز دیابت به دلیل مشکلاتی که در عملکرد اندام های مختلف ایجاد می شود افزایش پیدا می کند، در صورتی که افراد چاق به بیماری دیابت مبتلا شوند کنترل بیماری سخت شده و عوارض ناشی از آن به شکل شدیدتری بروز می کنند.

تغذیه نامناسب

تغذیه نامناسب نیز می تواند از عوامل ابتلا به دیابت نوع دو باشد، به خصوص افرادی که وعده های غذایی روزانه آن ها بیشتر از نشاسته، کربوهیدرات و مواد قندی تشکیل شده باشد بیش از سایرین در معرض ابتلا به بیماری دیابت می باشند.

زمینه ارثی

ژنتیک و داشتن سابقه خانوادگی از تاثیرگذارترین عوامل در ابتلا به بیماری دیابت می باشد، بیشتر افرادی که در خانواده خود، به خصوص والدین سابقه این بیماری را دارند زمینه بیشتری در ابتلا داشته و در صورت عدم کنترل وزن یا تغذیه حتما به بیماری دیابت مبتلا خواهند شد.

بیماری های مختلف

بیماری و مسائلی که تعادل هورمونی بدن را برهم بزنند می توانند در ابتلا به دیابت نیز موثر باشند، به عنوان مثال زنانی که در دوران یائسگی کنترلی بر تغذیه خود نداشته باشند احتمال ابتلا به دیابت را دارند یا بیماران تیروئیدی که به کم کاری آن مبتلا می باشند نیز بیشتر در معرض دیابت قرار دارند.

مصرف برخی داروها

در نهایت هر دارویی که مانند بیماری تعادل هورمونی را تحت تاثیر قرار داده یا در عملکرد اندام ها اختلال ایجاد کند نیز می تواند زمینه ساز دیابت بوده و فرد را به این مشکل مبتلا کند، به خصوص داروهایی که عملکرد پانکراس را دچار اختلال می کنند.

مصرف برخی داروها
مصرف برخی داروها

شایع ترین مشکل بیماران دیابتی چیست؟

بیماران دیابتی به مشکلات مختلفی موجب می شوند، برخی از رایج ترین مشکلات بیماران دیابتی در بخش قبل معرفی شدند اما در این میان مشکلات برخی شیوع بیشتری نسبت به دیگر مشکلات دارند،

به عنوان مثال ضعف بینایی در اغلب بیمارانی که به مرحله شدید دیابت میرسند مشاهده می شود، اما یکی از شایع ترین عارضه های حاصل از بیماری دیابت را می توان زخم پای دیابتی دانست، این مشکل در تمام بیماران دیابتی با شدت های مختلف رخ می دهد و اکثر مبتلایان به این بیماری یکبار هم که شده عارضه های ناشی از این مشکل را تجربه می کنند.

زخم پای دیابتی

بالا رفتن قند خون و افزایش این ماده در بدن موجب انتقال قند به قسمت های مختلف می شود، یکی از قسمت هایی که بیش از دیگر بخش ها محل تجمع قند خون می باشند پاهاست، هنگامی که سطح قند خون در پا افزایش پیدا می کند، عروق پا حساس تر شده و حس لامسه در این اندام نیز به شدت کاهش پیدا می کند تا جایی که فرد متوجه ضربه و آسیب هایی که به پا وارد می شود نشده و یک مشکل ساده تبدیل به ضرری جبران ناپذیر می شود.

علاوه بر بی حسی و مشکلاتی که ضعف اعصاب در ابتلا به زخم پای دیابتی ایجاد می کنند، جریان خون نیز در بیماران دیابتی نسبت به سایر بیماران دیرتر متوقف می شود، در واقع فشار جریان خون در بیماران دیابتی نوسان بیشتری نسبت به افراد عادی دارد به همین دلیل در صورت ایجاد زخم، جوش خوردن و التیام آن دیرتر اتفاق می افتد، این مشکل زخم پای دیابتی نام دارد که برای درمان آن پزشکان ابتدا از گرید بندی زخم پای دیابتی استفاده می کنند.

زخم پای دیابتی
زخم پای دیابتی

در ابتلا به زخم پا چه مسائلی بیشترین تاثیر را دارند؟

همان طور که گفته شد، شایع ترین مشکل بیماران دیابتی است زخم پای دیابتی است، البته ایجاد زخم به تنهایی یک عارضه جدی نیست اما شدت گیری آن گاهی می تواند به عارضه هایی مانند

کاهش عصب های حسی

یکی از مسائلی که به ایجاد زخم در پای بیماران دیابتی منجر می شود کاهش قدرت و حساسیت عصب های حسی است، این اعصاب که در سرتاسر بدن وجود دارند در زمان ضربه خوردن با درد، سوزش و… فرد را متوجه و آسیب و صدمه می کنند تا اقدامات مراقبتی لازم مانند پانسمان به موقع محل آسیب دیده را انجام دهد.

اختلالات عصبی در بیماران دیابتی با نام نوروپاتی نیز معرفی می شوند که مربوط به از بین رفتن اعصاب در قسمت های مختلف بدن بوده و با کاهش تعداد و اثر آن ها، آسیب پذیری بدن افزایش پیدا می کند.

نوروپاتی موجب می شود در زمان ایجاد زخم پای دیابتی سوزش و درد در این ناحیه احساس نشده و گاها فرد تا چند روز نیز متوجه ایجاد زخم در پای خود نشده که به عفونی شدن زخم و مشکلات جدی آن منتهی می شود.

تنگی عروق

دیگر عامل ایجاد زخم در پای بیماران دیابتی تنگی عروق است، تنگی عروق یا آتروما زمانی رخ می دهد که سطح چربی در خون بالا رفته و مسیر عبور خون در رگ ها بسته شده یا تنگ شود که جریان خون را در پا مختل کرده و در صورت ایجاد زخم التیام آن دیرتر اتفاق می افتد، گاهی اوقات زمان التیام یک زخم کوچک در پای بیماران دیابتی به علت آتروما به حدی طولانی می شود که تبدیل به زخم عمیق شده و احتمال مسائلی مانند عفونت و ورود آلودگی از طریق زخم به پا را افزایش می دهد.

پوشش نامناسب

موارد گفته شده تا اینجا اختلالات داخلی بودند که به ایجاد زخم پای دیابتی منجر می شدند اما برخی عوامل خارجی نیز در ایجاد زخم پای دیابتی موثر می باشند، یکی از این عوامل پوشش نامناسب پاست، بیماران دیابتی به دلیل حساسیت پوستی و عروق باید مراقبت از پا را با دقت بیشتری رعایت کنند، به عنوان مثال پوشش مناسب مانند استفاده از جوراب کاملا اندازه یکی از مسائل موثر در حفاظت از پای بیماران دیابتی است،

همچنین این بیماران باید برای جلوگیری از ایجاد زخم یا وسعت گیری آن باید از کفش مناسب استفاده کنند، کفش های طبی مناسب بیماران دیابتی در صورت نیاز باید به صورت سفارشی تهیه شوند.

پوشش نامناسب
پوشش نامناسب

زخم پای دیابتی در مبتلایان به این مشکل در چه شرایطی تشدید می شود؟

دلایلی که ممکن است به ایجاد زخم پای دیابتی منجر شود در بخش قبلی بررسی شدند، دلایل گفته شده علل اصلی ایجاد این زخم هستند اما برخی مسائل در شدت گیری زخم های ایجاد شده یا افزایش احتمال بروز آن ها تاثیرگذار می باشد که در ادامه به معرفی آن ها می پردازیم.

فشار به پا

یکی از عوامل تشدید زخم های ایجاد شده در پای بیماران دیابتی فشار به پاست، همان طور که گفته شد زخم ها در بیماران دیابتی دیرتر از سایر افراد التیام پیدا می کنند که این مسئله موجب می شود زخم تا مدت زیادی تازه باقی مانده و حتی در معرض یک فشار کوچک نیز مجددا خونریزی کند، برای جلوگیری از این مشکل در صورت بروز زخم در پا باید از راه رفتن طولانی مدت یا ایستادن های طولانی جلوگیری کرد،

همچنین در صورتی که زخم تنها در یکی از پاها ایجاد شود می توان با استفاده از عصای مخصوص فشار به پا را کاهش داد، چاقی و اضافه وزن نیز از عوامل فشار به پا هستند، در نتیجه بیماران مبتلا به دیابت که دچار چاقی نیز هستند در صورت ایجاد زخم در پا بیشتر در معرض خطر می باشند.

عدم مراقبت از زخم

مراقبت از زخم پای دیابتی باید با دقت بالایی انجام شود، به عنوان مثال در صورت ایجاد زخم باید فورا محل آن را شستشو داد و با مواد مناسب پانسمان کرد تا از وارد شدن آلودگی به زخم و عفونی شدن آن جلوگیری کرد. همچنین در صورت بروز زخم باید از خاراندن اطراف زخم یا کندن سطح رویی زخم پرهیز کرد، در صورت انجام این کار و باز شدن سطح زخم ممکن است عفونت از طریق زخم وارد بدن شده و مشکلات فرد افزایش پیدا کنند.

رطوبت و تعریق پا

از دیگر عواملی که ممکن است عمق یا وسعت زخم در بیماران دیابتی را افزایش دهد رطوبت پاست، سطح رویی زخم ها در اثر رطوبت باز می شود که این مشکل نیز موجب سرباز کردن مجدد زخم می شود که به منظور جلوگیری از آن در محیط های مرطوب یا در صورت تعریق باید با استفاده از پانسمان مناسب یا لوسیون و… از زخم محافظت کرد تا به عفونت منجر نشود.

عدم پوشش متناسب با موقعیت

یکی دیگر از مسائلی که زخم پا را تشدید می کند عدم استفاده از پوشش مناسب است، به خصوص پوشش هماهنگ با فصل، به عنوان مثال در فصل تابستان باید از پوششی استفاده کرد که از تعریق پا جلوگیری کند.

عدم پوشش متناسب با موقعیت
عدم پوشش متناسب با موقعیت

شیوع زخم پای دیابتی در میان بیماران کشورهای مختلف به چه صورت است؟

بیماری دیابت یک بیماری شایع امروزی است در نتیجه مشکلات ناشی از آن نیز از درصد شیوع بالایی برخوردار می باشند، به خصوص زخم پای دیابتی به عنوان یکی از عارضه هایی که دیابتی ها بیشتر به آن مبتلا می شوند از شیوع بالایی در تمام جهان برخوردار است، شیوع بالای این مشکل نیاز به درمان را بیشتر می کند که یکی از دلایل ایجاد گرید بندی زخم پای دیابتی نیز همین نیاز می باشد.

آمار و درصد شیوع زخم پای دیابتی در جهان

مشکلات زمینه ای ناشی از بیماری های امروزی انواع مختلفی داشته و شیوع بالایی نیز دارند. یکی از جدی ترین مشکلات در جهان زخم پای دیابتی است که در بیماران مبتلا به این عارضه به وجود می آید. با توجه به اینکه مشکلات ناشی از بیماری دیابت به طور ناگهانی بروز کرده و معمولاً علائم به خصوصی ندارند نمی‌توان آماری دقیق و مشخص را برای آنها مشخص کرد

اما در مورد زخم پای دیابتی می توان گفت که تقریباً ۱۵ درصد بیمارانی که در کل جهان به دیابت مبتلا هستند به یک سطح از گرید بندی زخم پای دیابتی نیز مبتلا می باشند. از این تعداد تقریباً ۵۰ درصد به بالاترین سطح زخم پای دیابتی مبتلا می باشند که درمان آنها تنها با عمل جراحی و قطعا امکان پذیر است.

آمار و درصد شیوع زخم پای دیابتی در ایران

با توجه به روند رشد بیماری دیابت در ایران مشکلات و عوارض ناشی از آن نیز امروزه رشد بیشتری پیدا کرده اند. در ایران نیز به خصوص در میان زنان زخم پای دیابتی شایع‌ترین عارضه این بیماری می باشد.

یکی از دلایل شیوع بالای این مشکل در ایران عدم اطلاع رسانی صحیح و آگاهی دادن به افراد است که باعث می شود حتی در صورت ابتلا به زخم فرد درمان را دیرتر انجام داده و در نتیجه تبعات ناشی از این مشکل جدی تر شوند. اکثر بیمارانی که در ایران به زخم پای دیابتی مبتلا می شوند به خصوص در گریدهای بالاتر به قطع عضو مجبور می شوند.

آمار و درصد شیوع زخم پای دیابتی در ایران
آمار و درصد شیوع زخم پای دیابتی در ایران

آیا در اثر ابتلا به زخم پای دیابتی پا دچار تغییر شکل می شود؟

یکی از نگرانی های مهم بیماران در مورد زخم پای دیابتی، تغییر ظاهر پا بعد از ابتلا به آن است، زخم های جزئی که وسعت و عمق کمتری دارند معمولا آسیب زیادی به ظاهر پا وارد نمی کنند

اما هر چقدر سطح زخم از نظر گرید بندی زخم پای دیابتی افزایش پیدا کند تغییرات ظاهری مانند خوردگی محل زخم و فرورفتگی پا در ناحیه زخم بیشتر می شود، در نهایت آخرین مرحله تغییر ظاهر پا در بیماران دیابتی قطع پاست که معمولا فرد پای خود را از ناحیه مچ از دست خواهد داد. در این بخش مواردی از تغییر ظاهر پا در اثر ابتلا به زخم پای دیابتی را مثال خواهیم زد.

فرورفتگی محل زخم

اولین مشکل نشات گرفته از زخم پا در بیماران دیابتی فرورفتگی محل زخم است. زخم های عمیق دچار خوردگی می شوند و گوشت و پوست اطراف زخم کم کم در گذر زمان از بین می روند که این مسئله موجب خالی شدن محل زخم ایجاد شده می شوند. این تغییر ظاهری به خصوص در سطح های بالا گرید بندی زخم پای دیابتی یکی از رایج ترین تغییرات است.

نرمی استخوان

زخم های عمیق که اثر آن ها به عمق پا نفوذ می کند، به خصوص در مواردی که زخم ها عفونی باشند موجب ایجاد مشکلات استخوانی می شوند، یکی از مشکلات استخوانی در اثر زخم پا نرمی استخوان است که باعث مشکلاتی مانند تغییر ظاهر انگشتان پا، بزرگ شدن یا کوچک شدن سایز پا و… می شود.

کبودی و تغییر رنگ پا

از دیگر عوارض ناشی از زخم پای دیابتی که با تغییرات ظاهری بروز می کند می توان به کبودی پا اشاره کرد. عامل زخم، عمق آن، عفونی بودن یا نبودن و… در تغییر رنگ زخم و محل آن تاثیر زیادی دارند، در برخی افراد تغییر رنگ پا ناشی از زخم دائمی است و به طور مادام العمر با آن درگیر می باشند، همچنین این تغییر ظاهر می تواند هشداردهنده و تعیین کننده نوع درمان نیز باشد، به عنوان مثال در صورت تغییر رنگ شدید، مانند تغییر رنگ پا به سیاه تنها راه درمان قطع پا می باشد.

کبودی و تغییر رنگ پا
کبودی و تغییر رنگ پا

زخم پای دیابتی در چه شرایطی به عفونت تبدیل می شود؟

زخم سطح پوست را باز می کند و می تواند محلی برای ورود میکروب و آلودگی ها به خون و داخل بدن باشد، این مسئله در مورد تمام زخم ها به هر علت و با هر وضعیت بدنی وجود دارد، در صورتی که به زخم ها رسیدگی نشده و به موقع پانسمان و مراقبت نشوند احتمال تبدیل آلودگی ها به عفونت وجود دارد.

عفونت ممکن است سطحی بوده یا به عمق پا و استخوان ها نفوذ کرده و درمان آن ها تنها با قطع عضو ممکن باشد، به همین دلیل آشنایی با شرایطی که ممکن است زخم را به عفونت تبدیل کند برای جلوگیری از این مشکل الزامی می باشد.

پانسمان نامناسب

یکی از دلایلی که می توانند موجب تبدیل زخم به عفونت شوند پانسمان نکردن زخم و عدم رسیدگی به آن است، در صورتی که فرد دیابتی به زخم پا مبتلا شود باید فورا فرآیند شستشو و پانسمان کردن زخم را انجام دهد، بسته به شدت و وضعیت زخم ممکن است نیاز باشد که پا مدتی زیادی در پانسمان باقی بماند که در این شرایط برای جلوگیری از بروز عفونت باید پانسمان را هرچند وقت یکبار عوض کرد.

عدم توجه به وضعیت زخم

حتی در صورت پانسمان به موقع نیز ممکن است برخی زخم ها وسیع یا عمیق تر شوند، در این شرایط نوع مراقبت با توجه به وضعیت جدید زخم تغییر می کند، به منظور رسیدگی صحیح به زخم و جلوگیری از تغییر وضعیت آن نیاز است که زخم را مرتبا بررسی کرد تا در صورت مشاهده مشکل اقدامات درمانی را به موقع انجام داد.

تغذیه نامناسب

دیگر عاملی که می تواند در عفونی شدن زخم تاثیر داشته باشد تغذیه است، در زمان ابتلا به زخم پای دیابتی حتی کوچکترین بی دقتی نیز می تواند زخم را به عفونت تبدیل کند بنابراین برای جلوگیری از آن باید از روش های مختلف استفاده کرد، یکی از بهترین روش ها استفاده از تغذیه مناسب است، تا زمان بهبودی زخم بهتر است از غذاهای حاوی آنتی بیوتیک بیشتر استفاده شود تا از عفونی شدن آن جلوگیری شود.

تغذیه نامناسب
تغذیه نامناسب

رایج ترین علائم زخم پای دیابتی چیست؟

همان طور که گفته شد در بیماران دیابتی اعصاب پا به شدت ضعیف می شوند، به همین دلیل نشانه های رایج زخم مانند درد و سوزش و حس رطوبت که در زمان بروز زخم افراد عادی احساس می شود، در این افراد حس نشده و در نتیجه بیمار تا مدت ها متوجه زخم پای خود نخواهد شد،

به همین دلیل بررسی مرتب پاها به عنوان یکی از آسیب پذیرترین اعضای بدن و مشاهده علائم زخم کمک زیادی به حفظ سلامت بیمار می کند، به خصوص در مورد زخم هایی که سطح کمتری داشته اما عمق زیادی دارند بررسی علائم به منظور جلوگیری از بروز عفونت الزامی می باشد. برخی از علائم بروز زخم پای دیابتی به شرح زیر می باشد.

تغییر رنگ محل زخم

یکی از نشانه های ایجاد زخم پا در بیماران دیابتی تغییر رنگ اطراف زخم است، در این بیماران زخم ها در ابتدا قرمز رنگ می باشند که ناشی از تلاش اندام های بدن برای خونرسانی به محل زخم و التیام سریع تر محل زخم می باشد، با گذشت زمان و بسته شدن زخم، اطراف آن تغییر رنگ داده و تیره تر می شود، در زخم های عفونی رنگ پا از قرمز به سیاه تغییر می کند، این وضعیت همچنین در صورت افزایش شدید قند خون نیز رخ خواهد داد.

چرک و تورم

دیگر علامتی که می تواند هشداردهنده ایجاد یک زخم در بخشی از پا باشد چرک و تورم است، چرک بیشتر در زخم های عفونی دیده می شود اما تمام زخم ها ممکن است دچار تورم شوند، به خصوص زخم هایی که در کف پا یا حد فاصل انگشتان پا ایجاد می شوند معمولا بیشتر با تورم همراه هستند.

بوی بد

همان طور که گفته شد، زخم های چرکی معمولا ناشی از عفونت هستند، اما برای تشخیص دقیق تر عفونی شدن این زخم ها یک روش دیگر نیز وجود دارد و آن دقت به بویی است که از محل زخم احساس می شود، عفونت معمولا زخم را بد بو می کند.

گرم شدن پا

در نهایت آخرین مسئله ای که می تواند فرد را متوجه ایجاد زخم در پا کند گرم شدن پا به خصوص در محل های اطراف زخم است، گرم شدن پا به علت افزایش جریان خون در اطراف زخم رخ می دهد و بیشتر در همان ساعات اولیه احساس می شود.

گرم شدن پا
گرم شدن پا

گرید بندی زخم پای دیابتی چیست و به چه منظور انجام می شود؟

اولین اقدام درمانی هر مشکلی بررسی دقیق آن است در مورد زخم پای دیابتی نیز برای مشخص کردن شدت این عارضه و انتخاب مناسب ترین روش درمان نیاز است که ابتدا زخم پا به طور کامل مورد بررسی قرار گیرد، در این بررسی زخم را در یک سطح مشخص دسته بندی می کنند که با عنوان گرید بندی زخم پای دیابتی شناخته می شود.

گرید بندی زخم پای دیابتی

همان طور که در توضیح ابتدایی گفته شد گرید بندی زخم پای دیابتی به منظور بررسی وضعیت زخم و مشخص کردن روش درمان انجام می شود، گرید بندی زخم پای دیابتی استانداردهای مختلفی دارد و دسته بندی های متفاوتی برای این کار وجود دارد. این گرید بندی براساس مشاهدات و بررسی های محققین در مورد زخم های پای دیابتی انجام گرفته است و چند نوع مختلف دارد که در بخش های بعدی به طور کامل به بررسی آن ها خواهیم پرداخت.

هدف از انجام گرید بندی

درمان زخم پای دیابتی بدون گرید بندی تقریبا غیر ممکن است، درمان به موقع زخم در بیماران دیابتی از اهمیت بیشتری برخوردار است و چون بسیاری از بیماران در ابتدای بروز زخم متوجه آن نمی شوند گرید بندی به منظور تشخیص زمان حدودی بروز آن الزامی می باشد. بنابراین اصلی ترین هدف انجام این کار انتخاب روش درمان است که بسته به سطح زخم از یک پانسمان ساده تا قطع پا امکان پذیر می باشد.

گرید بندی زخم پای دیابتی باید با دقت بالا انجام شود، بهتر است این کار توسط پزشک حرفه ای انجام گرفته تا خطایی در آن وجود نداشته باشد، در صورتی که بعد از گرید بندی زخم در سطح های پایین باشد درمان با یک پانسمان ساده و تمیز کردن زخم انجام می شود و در صورت عمیق بودن زخم و احتمال عفونی شدن آن ممکن است از روش های جدی تر مانند عمل جراحی استفاده شود.

رایج ترین روش های گرید بندی زخم پای دیابتی به چه صورت انجام می شوند؟

زخم پای دیابتی یک عارضه جدی است که در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع خطرساز شده و مشکلات زیادی برای فرد به وجود می آورد که رایج ترین آن ها عفونت سرتاسری است که از زخم پا آغاز شده و در قسمت های دیگر بدن گسترش پیدا می کند.

تشخیص به موقع و زودهنگام از این مشکل و درمان های نهایی نظیر قطع پا جلوگیری می کند، برای گرید بندی زخم پای دیابتی اندازه زخم، عمق آن، محل دقیق ایجاد آن و دیگر مواردی از این دست مورد بررسی قرار می گیرند.

گرید بندی به روش واگنر مگیت

یکی از روش های گرید بندی زخم پای دیابتی که برای تشخیص دقیق وضعیت زخم و درمان آن مورد استفاده قرار می گیرد گرید بندی تعیین شده توسط دو پزشک به نام های واگنر و مگیت است که زخم های پای دیابتی را در 6 درجه مختلف تقسیم بندی می کند.

این درجات که با اعداد صفر تا 5 مشخص می شوند شامل پوست سالم یا درجه صفر، زخم سطحی درجه یک، زخم عمیق گسترده تا تاندون و مفاصل درجه دو، زخم دچار آبسه درجه سه، گانگرن انگشتان یا پنجه پا درجه 4 و گانگرن کل پا که آخرین و بالاترین درجه و درجه 5 است می باشد، مبتلایان به گانگرن کل پا تنها با جراحی درمان می شوند.

گرید بندی به روش دانشگاه تگزاس

نوع بعدی گرید بندی زخم پای دیابتی، گرید بندی مشخص شده توسط دانشگاه تگزاس است که زخم را ابتدا از نظر عمق آن بررسی کرده و سپس به مشاهده عفونت یا عدم عفونت در آن می پردازند.

بنابراین گرید بندی زخم پای دیابتی به این روش دو مرحله ای است، در مرحله اول سه درجه زخم سطحی، زخم رسیده به تاندون اما نه به استخوان و زخم های رسیده به استخوان بررسی می شوند و سپس هر کدام از این زخم را از نظر مرحله و عفونی بودن در 4 دسته پاک، غیر آلرژیک، ایسکمیک و ایسکمیک آلوده قرار می دهند.

گرید بندی به روش SAD

گرید بندی زخم پای دیابتی به روش دیگری نیز انجام می شود که روش SAD نامیده شده و در آن 5 ویژگی زخم را در چهار گرید از صفر تا 3 بررسی می کنند. این 5 ویژگی شامل اندازه، عمق، سپسیس، آرتروپاتی و اعصاب می باشند و سپس در گرید های سالم تا عفونی قرار می دهند تا وضعیت زخم از نظر خطر و آسیب پذیری مشخص شده و درمان براساس آن انجام شود.

گرید بندی ابتدایی

گرید بندی زخم پای دیابتی ابتدایی یک گرید بندی ساده است که در آن وضعیت زخم پای بیمار در هر معاینه بررسی شده و شدت گیری آن در یک جدول مشخص محاسبه می شود، داده های این جدول نشان دهنده بهبود یا شدت گرفتن زخم هستند که اقدامات درمانی و حساسیت آن را برای پزشک مشخص می کنند.

گرید بندی ابتدایی
گرید بندی ابتدایی

ساده ترین شکل بررسی زخم پا به منظور گرید بندی زخم پای دیابتی کدام است؟

در بخش قبلی انواع روش های گرید بندی زخم پای دیابتی معرفی شدند، این روش ها دقت بالایی دارند و استفاده از آن ها برای انتخاب قطعی شیوه درمان مورد استفاده قرار می گیرند، اما این کار به شکل های ساده تری نیز قابل انجام می باشد، در روش های ساده تر دقت بررسی به اندازه یکی از روش های استاندارد نیست اما برای بررسی اولیه الزامی می باشد. ساده ترین شکل این کار در 4 مرحله انجام می شود.

مرحله اول

اولین مرحله برای بررسی زخم پای دیابتی بررسی اطراف مچ یا پاشنه پا است، این کار به منظور تشخیص عمق نفوذ زخم انجام می شود، در حالیکه این قسمت های پا رنگ قرمز داشته یا ملتهب باشند نشان از نزدیکی زخم به استخوان ها و احتمال نفوذ آن به استخوان است که در این شرایط نیاز است فورا از روش های دقیق تر برای تشخیص استفاده کرد.

مرحله دوم

دومین مرحله، بررسی وجود یا عدم وجود تاول و ترک است، در صورت بروز تاول ممکن است زخم عفونی شده باشد که نیاز است اقدامات لازم در جهت جلوگیری از گسترش آن انجام شود،

همچنین در صورتی که در محل زخم و اطراف آن ترک ایجاد شده باشد به معنای پوست اندازی زخم در این ناحیه است و فرد ممکن است هر لحظه یک لایه از پوست خود را از دست دهد که برای جلوگیری از نفوذ آلودگی به قسمت های داخلی بدن باید سطح آن با پانسمان مخصوص پوشانده شود.

مرحله سوم

در سومین مرحله باید عمق زخم بررسی شود، لایه های زیرپوستی به خصوص مابین پوست و ماهیچه باید در این مرحله از نظر میزان نفوذ زخم بررسی شود تا در صورتی که زخم به این قسمت ها وارد شده باشد اقدامات درمانی متناسب با آن انجام شود، این مشکل زمانی ایجاد می شود که یک لایه از پوست به شکل ترک خورده یا برآمده باشد و نشانه آن خونابه و ترشحاتی در محل زخم است که در صورت لمس زخم مجددا سرباز کرده و ترشحات از آن خارج می شوند.

مرحله چهارم

در آخرین مرحله زخم به عمق بیشتری نفوذ می کند در نتیجه بررسی باید دقیق تر انجام شود، زخم هایی که بررسی آن ها به این مرحله می رسد معمولا به تاندون یا استخوان نفوذ می کنند که در صورت عدم درمان احتمال عفونی شدن استخوان وجود دارد، در صورتی که بررسی زخم به این مرحله برسد باید در بررسی و انتخاب روش درمانی از یکی از روش های گرید بندی زخم پای دیابتی استفاده کرد.

مرحله چهارم
مرحله چهارم

در بیماران با بالاترین سطح گرید بندی زخم پای دیابتی روش درمان به چه صورت است؟

همان طور که در بخش های قبلی گفته شد گرید بندی زخم پای دیابتی به منظور مشخص کردن روش درمان انجام می شود، سطح زخم بیمار نوع درمان را مشخص می کند و هرچقدر زخم در سطح های بالاتری قرار داشته باشد درمان آن باید با سرعت و دقت بیشتری انجام شود در غیر اینصورت احتمال نفوذ به استخوان، تبدیل به زخم عفونی و حتی گسترش عفونت در تمام بدن وجود دارد. در این بخش درمان هایی که برای بالاترین سطح گرید بندی زخم پای دیابتی انجام می شود را معرفی خواهیم کرد.

درمان زخم پا در بالاترین سطح گرید بندی

در صورتی که پزشک با استفاده از یکی از روش های گرید بندی زخم پای دیابتی، تشخیص بالاترین سطح زخم را دهد درمان به صورت اورژانسی انجام خواهد شد، در بالاترین سطح تمام گرید بندی ها دو احتمال وجود دارد، اولین احتمال نفوذ زخم به بافت استخوانی است و احتمال دوم عفونت زخم است، به منظور جلوگیری از گسترش عفونت یا بروز آن پزشک ابتدا از تزریق آنتی بیوتیک استفاده می کند،

سپس با بررسی میزان نفوذ زخم درمان را مشخص می کند، زخم های نفوذ پیدا کرده به استخوان که احتمال عفونت آن ها وجود داشته باشد ابتدا با درمان دارویی مهار می شوند و در صورتی که دارو درمانی و کنترل میزان قند خون نتیجه لازم را نداشته باشد پزشک ناچار به قطع پا خواهد شد.

درمان زخم پا در بالاترین سطح گرید بندی
درمان زخم پا در بالاترین سطح گرید بندی

برای موفقیت آمیز بودن عمل های پای دیابتی چه مراقبت هایی وجود دارد؟

عدم تشخیص زودهنگام زخم و نفوذ آن به استخوان درمان را سخت می کند، در زخم های عمیق و عفونی تنها راه درمان که از گسترش عفونت به سایر اندام های بدن جلوگیری کرده و سلامت بیمار را حفظ می کند جراحی و قطع پا است، قطع پا به طور کل فرآیند دشواری است، بعد از این اتفاق زندگی فرد به طور کامل تحت شعاع قرار گرفته و تغییر می کند در نتیجه قبل از انجام این عمل و بعد از انجام آن مراقبت های زیادی لازم است تا بیمار زودتر به زندگی عادی خود بازگردد.

اقدامات قبل از قطع پای بیماران دیابتی

پیش از انجام جراحی به منظور قطع پا مانند تمام جراحی ها آزمایشات روتینی مورد نیاز است، به این آزمایشات تست هایی مانند بررسی سطح قند خون، بررسی عفونت در بدن و… نیز افزوده می شود.

بیمارانی که ناچار به انجام این جراحی می باشند نیاز است که به پزشکان مختلفی مراجعه کنند تا برای جراحی به طور کامل آماده باشند، مراجعه به متخصص بیهوشی به منظور مشخص کردن نوع بیهوشی و دریافت تاییدیه اولین اقدام است، در قدم بعدی بیمار باید با یک متخصص فیزیوتراپی در ارتباط باشد تا بعد از عمل برای استفاده از پروتز آماده باشد،

اما مهم ترین اقدام بیمار پیش از جراحی پای دیابتی و قطع آن، مراجعه به روانشناس است، طبیعتا بعد از این جراحی سبک زندگی بیمار تغییر می کند، پذیرش قطع پا برای بیماران ساده نیست و تمام افراد دچار ترس و نگرانی از اتفاقات بعد از این جراحی می باشند که در جلسات مشاوره درمانی این نگرانی ها تا حد زیادی برطرف خواهند شد.

مراقبت های بعد از قطع پا

بعد از جراحی و قطع پا مهم ترین بخش مراقبت ها آغاز می شوند، در صورت عدم مراقبت صحیح در این مرحله امکان قطع پا از قسمت های بالاتر یا جراحی پای دیگر نیز وجود دارد، بعد از ترخیص بیمار اولین اقدام مراجعه به پروتز ساز است، پروتز پا باید اندازه کاملا مناسبی داشته باشد، پروتز تنگ ایجاد زخم در محل اتصال کرده و موجب درد و… می شود، پروتزهای با سایز بزرگ تر نیز راه رفتن را برای بیمار سخت می کنند،

همچنین بیمار باید با یک فیزیوتراپیست حرفه ای نیز در ارتباط باشد تا برای استفاده از پروتز آمادگی کامل داشته باشد، رژیم غذایی و دارو درمانی نیز بعد از انجام این عمل از اهمیت زیادی برخوردار است تا از افزایش مجدد سطح قند خون و بروز مشکلات آن جلوگیری شود.

مراقبت های بعد از قطع پا
مراقبت های بعد از قطع پا

در بالاترین سطح گرید بندی زخم پای دیابتی احتمال ابتلا به عفونت چند درصد است و اقدام لازم چیست؟

همان طور که گفته شد مبتلایان به بالاترین سطح گرید بندی زخم پای دیابتی بیش از سایر افراد در معرض عفونی شدن زخم قرار دارند، این مسئله به دلیل عمق نفوذ زخم است که کنترل آن را سخت تر می کند و در صورتی که به هر طریقی خون با سلول های عفونی در ارتباط قرار گیرد، ابتدا در پا و سپس در تمام بدن پخش می شود. به این منظور اقدامات لازم برای کنترل این مشکل باید به سرعت انجام شوند. برخی از این اقدامات به شرح زیر می باشند.

اقدامات های لازم در زخم های عفونی

پاکسازی و مراقبت از سطح زخم به وسیله شستشوی صحیح آن در هربار پانسمان یکی از اقداماتی است که از عفونت آن جلوگیری کرده یا در صورت ایجاد عفونت گسترش آن را کمتر می کند،

به علاوه تغذیه مناسب نیز در کنترل این مسئله به شدت تاثیرگذار است، از جمله مواد غذایی مناسب برای پیشگیری از عفونی شدن زخم پای دیابتی می توان به مواد غذایی حاوی آنتی بیوتیک اشاره کرد، همچنین در صورت نفوذ به لایه های درونی پزشک ممکن است اقدام به تجویز آنتی بیوتیک های خوراکی یا وریدی نیز کند.

فعالیت ها و شدت آن ها نیز به منظور جلوگیری از گسترش عفونت باید کنترل شوند، فشار به پا به منظور جلوگیری از باز شدن سطح زخم باید در کم ترین حد باشد و تا زمان بهبود زخم حتما از پوشش مناسب پا استفاده شود.

اقدامات های لازم در زخم های عفونی
اقدامات های لازم در زخم های عفونی

به چه صورت می توان از ایجاد زخم پای دیابتی جلوگیری کرد؟

نکاتی که تا این قسمت از مقاله گرید بندی زخم پای دیابتی گفته شد در مورد بیمارانی بود که به این مشکل مبتلا هستند، زخم پای دیابتی شایع ترین مشکل در میان این بیماران است اما روش های مختلفی برای جلوگیری از ایجاد آن وجود دارد که موارد گفته شده در زیر را شامل می شوند.

مراقبت متناسب با شرایط و فصل

اولین اقدامی که با رعایت آن می توان از ایجاد زخم پای دیابتی جلوگیری کرد مراقبت های فصلی یا بسته به شرایط بیمار است، به عنوان مثال در فصل زمستان به دلیل سرما و تعریق کمتر پوست خشک می شود، خشکی پوست موجب ترک های پوستی شده و این ترک ها در صورت عمیق شدن به زخم پای دیابتی به خصوص در لایه های زیرین منجر می شوند، به منظور جلوگیری از این اتفاق در زمستان باید با استفاده از لوسیون های مخصوص و مناسب پوست را چرب کرد، این اقدام در تابستان به صورت جلوگیری از تعریق بیش از حد پا در کفش انجام می شود.

پوشش مناسب

اقدام مراقبتی بعدی استفاده از پوشش مناسب است، همان طور که گفته شد تعریق در تابستان نیز می تواند به اندازه خشکی پوست در زمستان مشکل ساز باشد به همین دلیل در فصل تابستان باید از جوراب و کفشی استفاده کرد که مانع از تعریق یا آسیب به پا ناشی از تعریق شود.

همچنین پوشش مناسب را باید نسبت به میزان استفاده از کفش مشخص کرد، در صورتی که فرد مدت زمان زیادی را صرف پیاده روی، ایستادن های طولانی مدت و دیگر مواردی از این دست می کند باید از کفش های طبی مناسب که مانع سایش کف پا و تاول زدن انگشتان می شوند استفاده کند.

کنترل سطح قند خون

در نهایت در صورتی که سطح قند خون در حد نرمال نگه داشته شود مشکلات مختلف ناشی از دیابت نیز بروز نخواهند کرد. رژیم غذایی، استفاده از داروهای کنترل قند خون و… از جمله اقداماتی است که سطح قند را در بدن در حد نرمال نگه داشته و در نتیجه از آسیب به اعصاب پا و اختلال گردش خون جلوگیری می کند.

کنترل سطح قند خون
کنترل سطح قند خون

درمان مناسب در هر سطح از گرید بندی زخم پای دیابتی به چه صورت است؟

در توضیح گرید بندی زخم پای دیابتی گفته شد که این کار با هدف درمان انجام می شود، به عبارت دیگر آغاز درمان زخم پای دیابتی به نتایج حاصل از گرید بندی زخم پای دیابتی بستگی دارد، با بررسی زخم مطابق با هرکدام از استانداردهای گرید بندی، می توان آن را در سطح مشخصی قرار داد. در هر سطح درمان انتخابی متفاوت می باشد و بسته به افزایش آن درمان نیز سخت تر خواهد شد. سطح های مختلف زخم پا و درمان مناسب آن به شرح زیر می باشند.

زخم های سطحی

ساده ترین، کم خطرترین و اولین میزان زخم پای دیابتی زخم های سطحی می باشند، این زخم ها که ممکن است در  هر قسمت از پا مانند کف پا، سطح پا، ساق و… ایجاد شده باشند تنها در لایه رویی پوست ایجاد خراش و خونریزی می کنند و به لایه های زیرین نفوذ نکرده اند، به عنوان مثال وجود یک سنگریزه در کفش می تواند باعث بروز این زخم ها شود، برای درمان زخم های سطحی از لوازم استریل و شستشوی زخم استفاده می شود

و سپس با استفاده از پانسمان های مخصوص سطح زخم به طور کامل بسته می شود، این کار از ورود آلودگی به بدن جلوگیری کرده و موجب جوش خوردن سریع تر زخم می شود. در صورتی که فاصله ایجاد زخم تا مراجعه به پزشک طولانی باشد ممکن است برای جلوگیری از عفونت، آنتی بیوتیک های مناسب برای بیمار تجویز شوند.

زخم های نفوذ کرده به تاندون

درجه بعدی زخم را زخم هایی تشکیل می دهند که عمیق تر بوده و به تاندون نفوذ می کنند، در این مرحله ممکن است پزشک از یک جراحی مختصر برای بخیه تاندون استفاده کند تا زخم زودتر درمان شود.

زخم های نفوذ کرده به استخوان

در برخی افراد عمق زخم ها بیشتر است و ممکن است استخوان نیز درگیر شده باشد، در این شرایط پزشک برای جلوگیری از گسترش زخم، به خصوص در صورتی که احتمال بروز عفونت در پا وجود داشته باشد اقدام به جراحی قسمتی از پا می کند،

این جراحی که به قطع بخشی از پا منجر می شود از گسترش زخم جلوگیری می کند. انتخاب میزان قطع پا به وضعیت عروق بستگی دارد، معمولا تا جایی که عفونت یا نشانه های زخم مشاهده شود پا قطع خواهد شد تا جریان خون در این ناحیه متوقف شود.

زخم های نفوذ کرده به استخوان
زخم های نفوذ کرده به استخوان

آیا تشخیص وضعیت زخم توسط خود بیمار امکان پذیر می باشد؟

یکی از تصورات اشتباه در زمینه زخم پای دیابتی قطع پا در تمام بیمارانی است که به این مشکل مبتلا شده اند، هرچند یکی از راه های درمان این عارضه قطع پاست اما تنها در بیمارانی که در بالاترین سطح گرید بندی زخم پای دیابتی قرار داشته باشند مورد استفاده قرار می گیرد،

بیماران معمولا به دلیل این تصور اشتباه مراجعه به پزشک را به تاخیر انداخته که این مسئله در بروز مشکلات جدی تر تاثیر زیادی دارد، با این حال گاهی اوقات ممکن است بیمار به هر دلیل امکان مراجعه فوری به پزشک را نداشته باشد در این شرایط می توان زخم پا را در منزل بررسی کرد. به این منظور ابتدا باید وسعت زخم بررسی شود، همچنین میزان خونریزی نیز در تشخیص عمق زخم تاثیرگذار است، زخم های عمیق تر خونابه بیشتری ترشح می کنند،

در صورتی که فرد بلافاصله متوجه زخم خود نشود، در هنگام مشاهده باید علائم وجود عفونت نظیر بوی بد، تاول چرکی، تغییر رنگ و… را نیز بررسی کند تا در صورت لزوم از آنتی بیوتیک استفاده کند. زخم باید با استفاده از بتادین شستشو شده و با گاز تمیز پانسمان شود تا در اولین فرصت جهت بررسی دقیق تر به پزشک مراجعه گردد.

آیا تشخیص وضعیت زخم توسط خود بیمار امکان پذیر می باشد؟
آیا تشخیص وضعیت زخم توسط خود بیمار امکان پذیر می باشد؟

جوراب مناسب برای پیشگیری یا کاهش عوارض زخم پای دیابتی چه ویژگی هایی دارد؟

یکی از عوامل موثر در کاهش سطح گرید بندی زخم پای دیابتی و درمان سریع تر این زخم ها استفاده از پوشش مناسب است، همان طور که گفته شد کفش بیماران دیابتی از نوع مخصوص و طبی انتخاب شود، پوشش دیگر پای این بیماران جوراب است.

انتخاب جوراب مناسب به اندازه کفش حائز اهمیت است، جوراب باید رطوبت پا را جذب کند تا مانع عفونت های پوستی ناشی از تعریق شود، همچنین بهتر است از جوراب های بدون درز استفاده شود تا محل دوخت آن ها در کفش ایجاد اصطکاک نکرده و موجب خراشیدگی پا نشود،

پارچه جوراب باید قابلیت عبور هوا داشته باشد تا پا را خشک نگه دارد، در زمستان برای انتخاب جوراب باید از جنس هایی استفاده شود که پا را گرم نگه داشته و گردش خون را در آن افزایش می دهد، برخی جوراب ها دارای یک پد در قسمت کفی پا هستند که از برخورد مستقیم پا با کف کفش و در نتیجه برخورد با سنگریزه و… جلوگیری کرده و به شکل بهتری از پا محافظت می کند.

با توجه به مطالب گفته شده، در صورت بروز زخم پای دیابتی اولین و مهم ترین اقدام گرید بندی آن است، با گرید بندی زخم پای دیابتی سطح و نوع زخم مشخص شده و درمان متناسب با شرایط بیمار و با سرعت بیشتری انجام می شود.

جوراب مناسب برای پیشگیری یا کاهش عوارض زخم پای دیابتی چه ویژگی هایی دارد؟
جوراب مناسب برای پیشگیری یا کاهش عوارض زخم پای دیابتی چه ویژگی هایی دارد؟

Subscribe to our Newsletter

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

Share this post with your friends

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

ارسال نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonبا یک کلیک مشاوره بگیرید09120174510